Middenverlaat Wildervank


Op de grens van Wildervank en Veendam komen Oosterdiep en Westerdiep samen bij het Wildervankster Middenverlaat. Dit verlaat werd ook wel Benedenverlaat (gezien vanuit Wildervank), Bovenverlaat (gezien vanuit Veendam) of Middelste verlaat genoemd.
Het verlaat (of vallaat) diende als sluis om het water in Wildervank op peil te houden en zo de schepen met turf uit Wildervank naar Veendam te kunnen laten varen, zodat de turf zo weer verder naar zijn eindbestemming vervoerd kon worden.
Reeds eind 17e eeuw werd het Waterschap "Wildervankster Participantenverlaat" opgericht, dat het Middenverlaat en het Batjesverlaat (Bovenverlaat in Bareveld) beheerde.
Het Waterschap had een sterke band met de hervormde kerk in Wildervank en zorgde voor o.a. de afdracht van sluisgelden en het aanstellen van kroders (kruiers) om de turf van het land op een gecontroleerde wijze in de schepen te laden. Elk jaar werd het verlaatshuis aan het Middenverlaat verhuurd aan de hoogste bieder, die dan gedurende het jaar de titel "verlaatsmeester" kreeg. De verlaatsmeester zorgde voor de administratie van de verlaatsgelden en ook voor het eten en drinken tijdens de vergaderingen van de participanten.
In het verlaatshuis konden schippers eten en drinken tijdens het wachten op het schutten van hun schepen. Vaak waren verlaatsmeesters bakker of kastelein en hadden zij zo een vaste klantenkring. Ook heden ten dage is er in het verlaatshuis een restaurant gevestigd.

Hieronder de lijst van de Verlaatsmeesters van het Wildervankster Participanten door de eeuwen heen.
(bron: o.a. Rekeningboeken van het Wildervankster Verlaat)

1690

1693

Teunis Riemts

1813

1814

Hindrik Pieters Middel

1693

1701

Jan Harmens Forsten

1815

1823

Harm Lourens Kroon

1702

1712

Jan Berends Koijter

1824

Harm Everts de Beij

1713

1714

Wijndelt Douwes

1825

1832

Jan Gosses Mik

1715

Gijsbert Bresser

1833

1834

Pieter Jans Ekkel

1716

1718

Froutje Jans (wed. Gijsbert Bresser)

1835

1836

Jantje Martens Zuidhof (wed. Pieter Jans Ekkel)

1719

1721

Jacob Klaasen

1837

1852

Harm Geerts Swart

1722

Brond Claasen

1853

1857

Geert Eilders Slim

1723

1730

Jacob Reijer

1858

??

Albert Munneke de Jonge

1730

1734

Adrijaen Everts

1861

1864

Addeke Egges Lottering

1735

1741

Jan Evers

1865

1866

Jan Puister Stutvoet

1742

1746

Koop Hendriks

1866

1870

Willem Hendriks Slim

1747

1762

Hindrik Wijndelts Drenth

1870

1873

Albert Daniëls Munneke

1763

1764

Jurrien Clasen Loerop

1873

1874/75?

Jan Hendrik Krans

1765

1766

Trijntje Berents (wed. van Jurjen Clasen Loerop)

1876

1879

Hendrik Huisman

1767

1776

Sebo Jans

1879

1880

Anneus Henderikus Pomper

1777

1778

Zwaantje Menses Forsten (wed. van Sebo Jans)

1880

1882

Hendrik(?) Huisman

1779

1784

Jan Jansen Roseveld (getrouwd met Zwaantje Menses Forsten)

1882

1883

Hendrik Lottering

1785

1798

Willem Harmannus Bosvogel

1883

1885

Jan Rijnberg

1799

Lammert Wolters

1886

1889

??

1800

1804

Jan Harms Baas

1890

1894

Hindrik Huisman

1805

1812

Eernst Koop van der Sluis
Jantje Jans (wed. Eernst Koop van der Sluis)

1894

1897

Remko Jelto Smit


In 1900 worden "De ontvangst der doorvaartsgelden" voor drie jaren verpacht:




Oude beelden van het Middenverlaat in Wildervank





Bijdrage aan de hervormde kerk in Wildervank in 1835, door de Wildervankster participanten

Het bijbehorende besluit tijdens de vergadering van Participanten van Wildervank op 4 maart 1835

Tarief van verlaatsgelden, zoals het nu nog is te vinden in het verlaatshuis (nu Brasserie Wildervanck)

Grote schrik als er in juli 1948 onontplofte landmijnen worden gevonden onder de brug